ผ่าตัดเหนียงพร้อมลดขนาดต่อมน้ำลาย: 5 ขั้นตอนในครั้งเดียว

ผ่าตัดเหนียงพร้อมลดขนาดต่อมน้ำลาย — ภาพผู้หญิงหันข้างให้เห็นแนวขากรรไกรและใต้คาง

ผ่าตัดเหนียงพร้อมลดขนาดต่อมน้ำลาย คือ การเย็บรวบกล้ามเนื้อพลาทิสมาที่หย่อนคล้อย ให้กลับมาชิดแนวกลางคอ พร้อมกับลดขนาดต่อมน้ำลายใต้ขากรรไกรบางส่วน ในการผ่าตัดครั้งเดียวภายใต้การให้ยาระงับความรู้สึกแบบหลับ (sedation) ค่ะ

กล้ามเนื้อพลาทิสมาคือกล้ามเนื้อแผ่นบางที่คลุมลำคอไว้ค่ะ

คนไข้หลายท่านเล่าให้ฟังคล้าย ๆ กันว่า พอส่องกระจกมุมข้างทีไรก็เห็นใต้คางเป็นก้อนกลม ๆ ทั้งที่น้ำหนักตัวไม่ได้เยอะ บางท่านเคยดูดไขมันใต้คางมาแล้วด้วยซ้ำ แต่ความนูนตรงนั้นก็ยังอยู่ที่เดิม

จากประสบการณ์ในห้องตรวจที่กรุงโซล ประเทศเกาหลี ต้นเหตุของความนูนใต้คางมักไม่ได้มาจากไขมันอย่างเดียว เพราะใต้คางของเรามีทั้งไขมัน กล้ามเนื้อ และต่อมน้ำลายซ้อนกันอยู่เป็นชั้น ๆ

บทความนี้หมอจะเล่าให้ฟังว่าทำไมการเอาไขมันออกอย่างเดียวจึงไม่พอ ทำไมสองหัตถการนี้จึงควรทำในการผ่าตัดครั้งเดียว และหลังผ่าตัดต้องดูแลตัวเองอย่างไร แบบเดียวกับที่หมออธิบายให้คนไข้ฟังในห้องตรวจค่ะ

ผ่าตัดเหนียงพร้อมลดขนาดต่อมน้ำลาย คืออะไร? ทำไมต้องทำในการผ่าตัดครั้งเดียว

ชื่อหัตถการฟังดูยาว แต่แก่นของมันตรงไปตรงมาค่ะ คือการจัดการโครงสร้างใต้คางสองส่วนที่ทำให้เกิดความนูน ได้แก่ ชั้นกล้ามเนื้อที่หย่อนแยกออกจากกัน และต่อมน้ำลายที่โตเกินปกติ ให้จบภายในการผ่าตัดรอบเดียว

สองหัตถการที่ทำพร้อมกันภายใต้การให้ยาระงับความรู้สึกครั้งเดียว

หัตถการแรกคือการมัดกล้ามเนื้อใต้คาง หรือที่ตำราเรียกว่า corset platysmaplasty เป็นการดึงขอบด้านในของกล้ามเนื้อพลาทิสมาทั้งสองข้างที่แยกห่างออกจากกันตามวัย ให้กลับมาชิดกันที่แนวกลางคอ แล้วเย็บยึดต่อเนื่องจากบนลงล่างเหมือนรัดคอร์เซ็ต

หัตถการที่สองคือการลดขนาดต่อมน้ำลายใต้ขากรรไกรบางส่วน ตรงนี้หมอขอเน้นว่าไม่ใช่การเอาต่อมออกทั้งหมด แต่เป็นการลดเฉพาะส่วนที่ยื่นพ้นออกมาจนเห็นเป็นก้อนนูน โดยยังเก็บเนื้อต่อมส่วนที่ทำหน้าที่ผลิตน้ำลายไว้ตามเดิม

เมื่อทำทั้งสองอย่างในคราวเดียว คนไข้จะผ่านกระบวนการให้ยาระงับความรู้สึกและช่วงพักฟื้นเพียงรอบเดียว แทนที่จะต้องเข้าห้องผ่าตัดและเริ่มนับหนึ่งใหม่สองครั้ง นี่คือเหตุผลหลักที่หมอวางแผนแบบนี้ให้คนไข้ที่มีปัญหาทั้งสองจุดพร้อมกัน

ต่างจากการมัดกล้ามเนื้อใต้คางอย่างเดียวอย่างไร

ถ้าต่อมน้ำลายมีขนาดปกติ การมัดกล้ามเนื้ออย่างเดียวก็ให้ผลดีอยู่แล้ว ไม่มีเหตุผลที่จะไปยุ่งกับต่อม แต่ถ้าต่อมโตหรือหย่อนลงมาแล้ว เรื่องจะต่างออกไป

ตำราศัลยกรรมตกแต่งอธิบายไว้ชัดเจนว่า ในกรณีที่ต่อมน้ำลายใต้ขากรรไกรหย่อนลงมา ทั้งการเย็บรวบกล้ามเนื้อ การเย็บกดทับเหนือต่อม และการแขวนยกต่อม ล้วนช่วยให้เห็นความนูนน้อยลง แต่ไม่ได้ทำให้ก้อนนั้นหายไป จึงมักเหลือความนูนค้างอยู่บ้าง

และนี่เองคือที่มาของแนวคิดลดขนาดต่อมโดยตรงไปพร้อมกันในการผ่าตัดครั้งเดียว

Key Point จาก นพ. อี ซองอุค: การทำสองหัตถการในการผ่าตัดครั้งเดียว ทำให้คนไข้ไม่ต้องผ่านการให้ยาระงับความรู้สึกและช่วงพักฟื้นซ้ำสองรอบค่ะ

ภาพด้านข้างลำคอแสดงขอบเขตการกระจายตัวของกล้ามเนื้อพลาทิสมา ตั้งแต่ลำคอขึ้นไปถึงแนวขากรรไกร

ดูดไขมันใต้คางแล้วยังนูน: ต่อมน้ำลายคิดเป็น 24.5% ของปริมาตรใต้คาง

“ดูดไขมันไปแล้ว ทำไมใต้คางยังนูนอยู่คะ” เป็นคำถามที่หมอได้ยินบ่อยที่สุดข้อหนึ่ง คำตอบอยู่ตรงที่ว่าใต้คางไม่ได้มีแค่ไขมันชั้นเดียวค่ะ

โครงสร้าง 3 ชั้นใต้คาง: ไขมันใต้ผิวหนัง กล้ามเนื้อพลาทิสมา และต่อมน้ำลาย

ถัดจากผิวหนังลงไปคือไขมันใต้ผิวหนัง ลึกลงไปอีกชั้นคือกล้ามเนื้อพลาทิสมา และใต้กล้ามเนื้อยังมีไขมันซ่อนอยู่อีกชั้นหนึ่ง ส่วนที่ลึกที่สุดคือต่อมน้ำลายใต้ขากรรไกร ซึ่งเป็นอวัยวะ ไม่ใช่ไขมัน จึงดูดออกด้วยเครื่องดูดไขมันไม่ได้

จากการวัดปริมาตรที่บันทึกไว้ในตำราศัลยกรรมตกแต่ง (Neligan, Plastic Surgery: Aesthetic) ไขมันใต้ผิวหนังคิดเป็นประมาณ 44% ไขมันที่อยู่ใต้กล้ามเนื้อพลาทิสมาประมาณ 30.7% และต่อมน้ำลายใต้ขากรรไกรประมาณ 24.5% ของปริมาตรเนื้อเยื่อใต้คางและลำคอ

พูดง่าย ๆ คือราวหนึ่งในสี่ของความหนาใต้คางไม่ใช่ไขมันเลย

ลองนึกภาพตู้เก็บของที่มีกล่องใบใหญ่วางอยู่ก้นตู้ ต่อให้เราเอาของกระจุกกระจิกออกจนหมด ตู้ก็ยังปิดไม่สนิทอยู่ดีเพราะกล่องใบนั้นยังอยู่ ต่อมน้ำลายที่โตก็ทำหน้าที่เหมือนกล่องใบนั้นค่ะ

ผ่าตัดเหนียงพร้อมลดขนาดต่อมน้ำลาย — ภาพ MRI ใต้คางแสดง 3 ชั้น ไขมันใต้ผิวหนัง กล้ามเนื้อพลาทิสมา และไขมันใต้กล้ามเนื้อ

ทำไมโบท็อกซ์จึงได้ผลจำกัดกับแถบกล้ามเนื้อพลาทิสมาในคนเอเชีย

กล้ามเนื้อพลาทิสมาเป็นแผ่นบางที่ทอดจากกระดูกไหปลาร้าขึ้นมาจนถึงแนวขากรรไกรและใบหน้าส่วนล่าง เมื่ออายุมากขึ้น ขอบด้านในของกล้ามเนื้อสองข้างจะแยกห่างกันจนเห็นเป็นแถบตั้งกลางลำคอ เส้นแบ่งระหว่างคางกับคอก็ค่อย ๆ เลือนหายไป

ตำราด้านผิวหนังความงามสำหรับผิวเอเชีย ฉบับปี 2023 ระบุว่าการฉีดโบทูลินัมท็อกซินไม่ได้ให้ประโยชน์มากนักกับแถบกล้ามเนื้อพลาทิสมาที่หย่อนตามวัยในคนเอเชีย

อย่างไรก็ตาม ตำราเล่มเดียวกันก็บอกไว้ว่าโบท็อกซ์ยังมีที่ใช้อยู่ คือช่วยเก็บรายละเอียดให้แนวกรอบหน้าดูคมขึ้น หมอจึงไม่ได้บอกว่าโบท็อกซ์ไม่มีประโยชน์ เพียงแต่ต้องเลือกใช้ให้ตรงกับต้นเหตุค่ะ

ส่วนรายละเอียดว่าทำไมการดูดไขมันอย่างเดียวจึงไม่พอ หมอเขียนแยกไว้อีกบทความหนึ่งแล้ว อ่านต่อได้ที่ มัดกล้ามเนื้อใต้คาง (Platysmaplasty) กับ 3 สาเหตุที่ดูดไขมันอย่างเดียวไม่พอ ค่ะ

Key Point จาก นพ. อี ซองอุค: ต่อมน้ำลายใต้ขากรรไกรคิดเป็นประมาณ 24.5% ของปริมาตรเนื้อเยื่อใต้คาง ส่วนไขมันใต้ผิวหนัง 44% และไขมันใต้กล้ามเนื้อ 30.7% ถ้าต่อมโต การดูดไขมันอย่างเดียวจึงยังเหลือความนูนไว้

ใครเหมาะกับการทำพร้อมกัน? เกณฑ์วินิจฉัยก่อนตัดสินใจ

คำถามที่ต้องตอบให้ได้ก่อนขึ้นเตียงผ่าตัดคือ ความนูนใต้คางของคนไข้คนนี้มาจากอะไร ในบทความนี้หมอจะพูดถึงสองทางเลือกเท่านั้น คือมัดกล้ามเนื้อใต้คางอย่างเดียว กับมัดกล้ามเนื้อพร้อมลดขนาดต่อมน้ำลาย

ส่วนใครที่ยังลังเลระหว่างการดูดไขมันกับการมัดกล้ามเนื้อ หมอเปรียบเทียบไว้ละเอียดแล้วใน เปรียบเทียบดูดไขมันกับมัดกล้ามเนื้อใต้คางว่าแบบไหนเหมาะกับคุณ ค่ะ

เช็กเบื้องต้นด้วยตัวเอง: ก้อนแข็งใต้คางที่ไม่ใช่ไขมัน

ลองกดใต้คางเบา ๆ ถ้าสัมผัสได้เป็นเนื้อนุ่มยุบตัว ส่วนใหญ่มักเป็นไขมัน แต่ถ้าคลำเจอก้อนค่อนข้างแข็งที่ขยับได้เล็กน้อย อยู่ค่อนไปทางใต้ขากรรไกรสองข้าง หรือเคยดูดไขมันมาแล้วแต่ความนูนยังอยู่ที่เดิม ก็มีโอกาสที่ต้นเหตุจะเป็นต่อมน้ำลาย

อีกจุดสังเกตหนึ่งคือ ความนูนจากต่อมน้ำลายมักเห็นชัดขึ้นเวลาเงยหน้าหรือเกร็งคอ และไม่ค่อยเปลี่ยนตามน้ำหนักตัว ต่างจากไขมันที่ยุบลงบ้างเมื่อน้ำหนักลด

อย่างไรก็ตาม การคลำด้วยตัวเองเป็นเพียงข้อสังเกตเบื้องต้น ไม่ใช่การวินิจฉัยค่ะ

ยืนยันด้วยอัลตราซาวนด์หรือ CT ก่อน: ลดขนาดต่อมเฉพาะเมื่อตรวจพบว่าต่อมโตจริง

การลดขนาดต่อมน้ำลายจะทำเฉพาะเมื่อยืนยันด้วยอัลตราซาวนด์หรือ CT ว่าต่อมโตจริงเท่านั้น ถ้าผลตรวจบอกว่าต่อมมีขนาดปกติ หมอจะไม่แตะต่อมเลย เพราะการทำหัตถการที่ไม่จำเป็นมีแต่เพิ่มความเสี่ยง โดยไม่ได้ทำให้ผลลัพธ์ดีขึ้นแม้แต่น้อย

อีกเรื่องที่ต้องประเมินให้ครบตั้งแต่ก่อนผ่าตัดคือ ต่อมน้ำลายที่หย่อนต่ำลงมาแล้ว เพราะตำราระบุว่าถ้ามองข้ามจุดนี้ไป ผลลัพธ์หลังผ่าตัดอาจไม่เป็นอย่างที่คนไข้คาดหวัง การตรวจจึงเป็นขั้นตอนที่ข้ามไม่ได้

และก่อนตัดสินใจผ่าตัดทุกครั้ง ควรปรึกษาศัลยแพทย์ตกแต่งที่มีคุณวุฒิ ซึ่งตรวจสอบรายชื่อได้จาก สมาคมศัลยแพทย์ตกแต่งแห่งประเทศไทย (ThPRS)

กรณีที่มัดกล้ามเนื้อใต้คางอย่างเดียวก็เพียงพอ

ถ้าผิวยังมีความยืดหยุ่นดี ต้นเหตุหลักมาจากกล้ามเนื้อที่หย่อนกับไขมัน และผลตรวจยืนยันว่าต่อมน้ำลายขนาดปกติ การมัดกล้ามเนื้อใต้คางอย่างเดียวก็ให้ผลที่น่าพอใจได้ ไม่ต้องทำอะไรเพิ่ม

ในทางกลับกัน ถ้าเคยดูดไขมันมาแล้วยังนูน หรืออัลตราซาวนด์ยืนยันว่าต่อมโต การทำพร้อมกันจะตอบโจทย์มากกว่า เพราะจัดการต้นเหตุที่อยู่ลึกที่สุดไปในคราวเดียว ไม่ต้องมาเริ่มใหม่ทีหลัง

Key Point จาก นพ. อี ซองอุค: การลดขนาดต่อมน้ำลายจะทำเฉพาะเมื่อยืนยันด้วยอัลตราซาวนด์หรือ CT ว่าต่อมโตจริงเท่านั้น ถ้าต่อมปกติ การมัดกล้ามเนื้ออย่างเดียวก็เพียงพอค่ะ

ขั้นตอนการผ่าตัด 5 ขั้น: จากกรีดแผล 2-3 ซม. ถึงการลดขนาดต่อมน้ำลาย

การผ่าตัดเหนียงพร้อมลดขนาดต่อมน้ำลายที่มาอินแบ่งออกเป็น 5 ขั้น โดยเลือกใช้เฉพาะขั้นที่คนไข้แต่ละคนจำเป็นจริง ๆ ไม่ได้ทำครบทุกขั้นกับทุกคนค่ะ

STEP 1-3: จัดการไขมันใต้ผิวหนังและไขมันที่เป็นพังผืด

เริ่มจากกรีดแผลเล็ก ๆ ตามรอยพับธรรมชาติใต้คาง ยาวประมาณ 2-3 เซนติเมตร เพื่อให้รอยแผลซ่อนไปกับรอยพับเดิมและสังเกตเห็นได้ยาก จากนั้นค่อย ๆ จัดการไขมันใต้ผิวหนังด้วยเครื่องมือขนาดเล็ก

ในคนที่เคยผ่านการดูดไขมันหรือหัตถการอื่นมาก่อน มักพบไขมันที่จับตัวเป็นก้อนและพังผืดที่แข็งตัวปนอยู่ด้วย ส่วนนี้ต้องเลาะแยกอย่างประณีต เพราะถ้าเก็บไม่เรียบร้อย ผิวใต้คางจะดูเป็นคลื่นไม่เรียบเสมอกัน

ขั้นตอนผ่าตัดลดขนาดต่อมน้ำลายใต้ขากรรไกร STEP 01-02: กรีดแผลตามรอยพับใต้คาง 2-3 ซม. และมัดกล้ามเนื้อพลาทิสมา

STEP 4: เย็บรวบกล้ามเนื้อพลาทิสมาด้วยไหมไม่ละลาย (corset platysmaplasty)

เมื่อชั้นไขมันเรียบร้อยแล้ว จะดึงขอบด้านในของกล้ามเนื้อพลาทิสมาทั้งสองข้างเข้าหาแนวกลางคอ แล้วเย็บต่อเนื่องขึ้นลงเหมือนการรัดคอร์เซ็ต

วิธีนี้มีรากฐานมาตั้งแต่ปี 1990 และยังคงบันทึกอยู่ในตำราศัลยกรรมตกแต่งจนถึงทุกวันนี้

หมอเลือกใช้ไหมไม่ละลาย คือไหมที่อยู่ถาวร ไม่สลายไปเองเหมือนไหมละลาย เพื่อให้แรงยึดคงอยู่ในระยะยาว ขั้นตอนนี้เองที่ทำให้เส้นกรอบหน้ากลับมาเห็นได้ชัดอีกครั้ง

STEP 5 (ทางเลือก): ก้อนไขมันใต้กล้ามเนื้อ + ลดขนาดต่อมน้ำลายบางส่วน

ถ้าตรวจพบว่ามีก้อนไขมันใต้กล้ามเนื้อจำนวนมาก หรืออัลตราซาวนด์ยืนยันว่าต่อมน้ำลายโต จะจัดการทั้งสองส่วนต่อในการผ่าตัดครั้งเดียวกันนี้เลย ขอย้ำอีกครั้งว่าขั้นนี้เป็นทางเลือก ไม่ได้ทำกับคนไข้ทุกคน

ขั้นตอนนำก้อนไขมันใต้กล้ามเนื้อพลาทิสมาออกระหว่างการผ่าตัดเหนียงใต้คาง พร้อมภาพก้อนไขมันที่ผ่าตัดออกจริง

หลายคนถามเรื่องเส้นประสาทรอบ ๆ ต่อมน้ำลาย ซึ่งเป็นคำถามที่ดีมากค่ะ ตำรากายวิภาคระบุว่าเส้นประสาทลิ้น (รับความรู้สึกของลิ้น) และเส้นประสาทใต้ลิ้น (ควบคุมการเคลื่อนไหวของลิ้น) อยู่ลึกกว่าต่อมน้ำลาย

การลดขนาดต่อมจึงทำจากด้านในของเยื่อหุ้มต่อม หรือที่เรียกว่าการตัดภายในเยื่อหุ้มต่อม ซึ่งช่วยลดความเสี่ยงต่อการเสียเลือดและการบาดเจ็บของเส้นประสาท

ทั้งหมดนี้ทำภายใต้การให้ยาระงับความรู้สึกแบบหลับ (sedation) ใช้เวลาผ่าตัดประมาณ 30 นาที ถึง 1 ชั่วโมง หลังผ่าตัดทีมจะติดตามอาการอย่างใกล้ชิด และถ้ามีอาการผิดปกติ คนไข้ติดต่อกลับมาที่คลินิกได้ทันที

ใครอยากอ่านขั้นตอนแบบละเอียดของการผ่าตัดต่อมน้ำลายอย่างเดียว ดูต่อได้ที่ ขั้นตอนและการฟื้นตัวของการผ่าตัดต่อมน้ำลายแบบเดี่ยว ส่วนภาพรวมของหัตถการดูได้ที่ ข้อมูลหัตถการลดขนาดต่อมน้ำลาย ค่ะ

Key Point จาก นพ. อี ซองอุค: แผลผ่าตัดยาวประมาณ 2-3 เซนติเมตร ตามรอยพับธรรมชาติใต้คาง และใช้เวลาผ่าตัดประมาณ 30 นาที ถึง 1 ชั่วโมง ส่วน STEP 5 ทำเฉพาะคนที่ผลตรวจบ่งชี้เท่านั้นค่ะ

การฟื้นตัวหลังทำพร้อมกัน: 1 สัปดาห์ 2 สัปดาห์ ถึง 1-3 เดือน

หลังผ่าตัดเหนียงพร้อมลดขนาดต่อมน้ำลาย คำถามแรกที่คนไข้ถามเสมอคือจะกลับไปทำงานได้เมื่อไหร่ หมอขอเล่าตามจริงทั้งข้อดีและข้อที่ต้องอดทนนะคะ

ไทม์ไลน์การกลับไปใช้ชีวิตประจำวัน

รอยช้ำและอาการบวมมักลดลงภายใน 1-2 สัปดาห์ และเห็นผลลัพธ์สุดท้ายประมาณ 1-3 เดือนหลังผ่าตัด ช่วงสัปดาห์แรกใต้คางจะตึงและบวมชัดที่สุด กิจวัตรเบา ๆ ทำได้ตั้งแต่วันแรก ๆ แต่ควรเลี่ยงการออกกำลังหนักและการก้มเงยแรง ๆ ไปก่อน

พอเข้าสัปดาห์ที่สอง คนส่วนใหญ่เริ่มออกไปเจอผู้คนได้โดยไม่รู้สึกเขิน หลังจากนั้นเนื้อเยื่อจะค่อย ๆ เข้าที่ เส้นกรอบหน้าจึงชัดขึ้นเรื่อย ๆ ไม่ได้ชัดทันทีในวันแรก

ความเร็วในการฟื้นตัวต่างกันไปในแต่ละคน จึงไม่ควรเอาไทม์ไลน์ของคนอื่นมาเป็นมาตรฐานของตัวเองค่ะ

บวมนานขึ้นไหมถ้าลดขนาดต่อมน้ำลายด้วย

นี่คือหัวใจของการทำพร้อมกันเลยค่ะ เมื่อมีการลดขนาดต่อมน้ำลายร่วมด้วย อาการบวมบริเวณใต้ขากรรไกรอาจอยู่นานกว่าการมัดกล้ามเนื้ออย่างเดียวเล็กน้อย แต่ระยะเวลาที่จะกลับไปใช้ชีวิตประจำวันได้นั้นไม่ต่างกันมากนัก

ที่สำคัญกว่าคือ ถ้าแยกทำสองครั้ง คนไข้ต้องผ่านการให้ยาระงับความรู้สึก การพักฟื้น และการงดกิจกรรมซ้ำอีกรอบหนึ่งเต็ม ๆ

การทำให้จบในครั้งเดียวจึงช่วยให้คนไข้พักฟื้นแค่รอบเดียว ซึ่งเป็นข้อดีที่คนไข้รู้สึกได้จริงในทางปฏิบัติ

คนไข้จากต่างประเทศควรเผื่อเวลาอยู่เกาหลีกี่วัน

คำถามนี้หมอตอบเป็นตัวเลขตายตัวให้ไม่ได้ค่ะ เพราะจำนวนวันที่ต้องอยู่เกาหลี กำหนดตัดไหม และวันที่ขึ้นเครื่องบินกลับได้ ขึ้นอยู่กับขอบเขตการผ่าตัดและการฟื้นตัวของแต่ละคน

สิ่งที่พอบอกได้คือ ช่วงสัปดาห์แรกใต้คางจะตึงและบวมชัดที่สุด และรอยช้ำกับอาการบวมมักลดลงภายใน 1-2 สัปดาห์

ดังนั้นก่อนจองตั๋วเครื่องบิน แนะนำให้ทักแชทมาคุยกับทีมงานภาษาไทยของมาอินก่อน เพื่อวางตารางเดินทางและนัดติดตามอาการให้ตรงกับแผนผ่าตัดของตัวเองค่ะ

Key Point จาก นพ. อี ซองอุค: รอยช้ำและอาการบวมมักลดลงภายใน 1-2 สัปดาห์ และเห็นผลลัพธ์สุดท้ายประมาณ 1-3 เดือนหลังผ่าตัด การลดขนาดต่อมน้ำลายอาจทำให้บวมนานขึ้นเล็กน้อย แต่กำหนดกลับไปใช้ชีวิตปกติใกล้เคียงกันค่ะ

ผลข้างเคียงและข้อควรระวัง: สิ่งที่ต้องรู้ก่อนตัดสินใจ

หมอเชื่อว่าคนไข้ควรได้ยินทั้งด้านที่ดีและด้านที่ต้องระวังก่อนตัดสินใจ ไม่ใช่ได้ยินแค่ด้านเดียวค่ะ

ผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้นและสัญญาณที่ต้องติดต่อแพทย์ทันที

ทุกการผ่าตัดมีโอกาสเกิดผลข้างเคียง เช่น การอักเสบ เลือดออก อาการชาหรือความรู้สึกผิดปกติของผิวหนัง รวมถึงอาการบวมและรอยช้ำ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นชั่วคราวและดีขึ้นตามเวลา

สำหรับการลดขนาดต่อมน้ำลาย มีข้อควรระวังเฉพาะเพิ่มขึ้นมาอีกข้อ เพราะลำคอเป็นพื้นที่ปิด ถ้ามีเลือดออกสะสมก็อาจไปกดทางเดินหายใจได้

งานวิจัยผู้ป่วย 112 ราย (Plast Reconstr Surg, 2015) จึงเสนอวิธีลดความเสี่ยงไว้ชัดเจน ได้แก่ การเลาะแยกต่อมภายในเยื่อหุ้มไว้ล่วงหน้า การเย็บลดช่องว่างที่เหลือหลังลดขนาดต่อม และการเฝ้าสังเกตอาการหลังผ่าตัด

นี่คือเหตุผลที่หมอย้ำเรื่องการติดตามอาการทุกครั้ง ไม่ได้เล่าเพื่อให้กลัวค่ะ

สัญญาณที่ต้องติดต่อคลินิกทันทีคือ แผลบวมแดงมากขึ้น ปวดมากขึ้นเรื่อย ๆ ใต้คางบวมตึงผิดปกติแบบเฉียบพลัน หรือรู้สึกหายใจและกลืนลำบาก อย่าประเมินเองและอย่ารอดูอาการนะคะ

อีกเรื่องที่คนไข้มักถามคือเส้นประสาท ในการผ่าตัดดึงหน้าและดึงคอ เส้นประสาทที่ได้รับผลกระทบบ่อยที่สุดไม่ใช่เส้นประสาทสั่งการกล้ามเนื้อ แต่เป็นเส้นประสาท great auricular ซึ่งรับความรู้สึกบริเวณใบหูและข้างคอ

อาการที่พบจึงมักเป็นความรู้สึกชาชั่วคราวมากกว่าการขยับใบหน้าไม่ได้

ถ้าผิวหย่อนคล้อยมากแล้ว: ควรพิจารณาดึงคอร่วมด้วย

คนไข้อายุ 50 ปีขึ้นไป หรือคนที่ผิวหย่อนคล้อยไปมากแล้ว การมัดกล้ามเนื้ออย่างเดียวอาจให้ผลจำกัด เพราะปัญหาไม่ได้อยู่ที่กล้ามเนื้อและต่อมเท่านั้น แต่มีผิวส่วนเกินที่ต้องจัดการด้วย

กรณีแบบนี้หมอมักคุยเรื่องการทำดึงคอแบบมินิ (mini neck lift) ควบคู่ไปด้วย ว่าจะทำพร้อมกันหรือแยกทำ ขึ้นอยู่กับสภาพผิว โครงกระดูก และไลฟ์สไตล์ของแต่ละคน

เรื่องนี้ต้องตัดสินใจร่วมกันในห้องตรวจ ไม่ใช่จากรูปถ่ายอย่างเดียวค่ะ

Key Point จาก นพ. อี ซองอุค: การอักเสบ เลือดออก และความรู้สึกผิดปกติเกิดขึ้นได้กับทุกการผ่าตัด ถ้าใต้คางบวมตึงเฉียบพลันหรือหายใจลำบาก ให้ติดต่อคลินิกทันทีค่ะ

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการผ่าตัดพร้อมกัน

ทำมัดกล้ามเนื้อใต้คางและลดขนาดต่อมน้ำลายพร้อมกัน ฟื้นตัวนานกว่าทำแยกไหม?

เมื่อทำในการผ่าตัดครั้งเดียว คนไข้จะผ่านการให้ยาระงับความรู้สึกและช่วงพักฟื้นเพียงรอบเดียว ไม่ต้องนับหนึ่งใหม่สองครั้ง การลดขนาดต่อมน้ำลายอาจทำให้บวมนานขึ้นเล็กน้อย แต่กำหนดกลับไปใช้ชีวิตประจำวันใกล้เคียงกัน

ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับสภาพของแต่ละคน จึงต้องประเมินในห้องตรวจก่อนค่ะ

จะรู้ได้อย่างไรว่าต่อมน้ำลายใต้ขากรรไกรโต?

ถ้ากดใต้คางแล้วคลำเจอก้อนค่อนข้างแข็งแทนที่จะเป็นไขมันนุ่ม ๆ หรือดูดไขมันไปแล้วความนูนยังอยู่ที่เดิม ก็พอสงสัยได้ค่ะ แต่การคลำเองเป็นเพียงข้อสังเกตเบื้องต้น การยืนยันต้องใช้อัลตราซาวนด์หรือ CT เท่านั้น

ผลลัพธ์อยู่ได้นานแค่ไหน?

การเย็บรวบกล้ามเนื้อพลาทิสมาใช้ไหมไม่ละลาย แรงยึดจึงคงอยู่ได้นาน ถ้าน้ำหนักตัวไม่เปลี่ยนแปลงมากและไม่มีความหย่อนคล้อยเพิ่มตามวัย ผลลัพธ์มักอยู่ได้นาน

อย่างไรก็ตาม แต่ละคนต่างกัน หมอจึงไม่สามารถระบุระยะเวลาตายตัวให้ได้ค่ะ

การลดขนาดต่อมน้ำลายเสี่ยงต่อเส้นประสาทไหม?

เส้นประสาทลิ้นและเส้นประสาทใต้ลิ้นอยู่ลึกกว่าต่อมน้ำลาย การลดขนาดจากด้านในของเยื่อหุ้มต่อมจึงช่วยลดความเสี่ยงต่อการบาดเจ็บของเส้นประสาท

สิ่งสำคัญคือควรทำโดยศัลยแพทย์ตกแต่งที่มีประสบการณ์ และต้องเข้าใจว่าการอักเสบ เลือดออก และความรู้สึกผิดปกติเกิดขึ้นได้กับการผ่าตัดทุกชนิด

อายุ 50 ปีขึ้นไป ทำแค่มัดกล้ามเนื้อใต้คางพอไหม?

ถ้าผิวหย่อนคล้อยไปมากแล้ว การมัดกล้ามเนื้ออย่างเดียวอาจให้ผลจำกัด เพราะยังมีผิวส่วนเกินเหลืออยู่ กรณีนี้ต้องพิจารณาว่าจะทำดึงคอหรือดึงหน้าร่วมด้วยหรือไม่ ซึ่งตัดสินใจร่วมกันได้ในการปรึกษาแบบเห็นหน้ากันค่ะ

ปรึกษากับ โรงพยาบาลศัลยกรรม และแผนกผิวมาอิน เกาหลี

เหนียงใต้คางของแต่ละคนมีต้นเหตุไม่เหมือนกัน บางคนเป็นเพราะไขมัน บางคนเป็นเพราะกล้ามเนื้อที่หย่อน และบางคนเป็นเพราะต่อมน้ำลาย ดังนั้นแม้จะเรียกว่าเหนียงเหมือนกัน แต่ทางแก้กลับต่างกันคนละทางเลยค่ะ

ผ่าตัดเหนียงพร้อมลดขนาดต่อมน้ำลายจึงไม่ใช่คำตอบสำเร็จรูปสำหรับทุกคน แต่เป็นทางเลือกสำหรับคนที่ผลตรวจบ่งชี้ว่ามีปัญหาทั้งสองจุดพร้อมกัน การตรวจและพูดคุยแบบเห็นหน้ากันจึงสำคัญที่สุดก่อนตัดสินใจ

สามารถทักแชทเข้ามาปรึกษาได้ที่ LINE: @thaimine2 เพื่อประเมินเบื้องต้นและปรึกษาเพื่อรับราคาเฉพาะบุคคล หรือโทร +82-2-516-1175 (สายตรงเกาหลี) ทีมงานภาษาไทยพร้อมดูแลตั้งแต่ก่อนเดินทางค่ะ

อ่านภาพรวมของหัตถการได้ที่ ข้อมูลการผ่าตัดเหนียงใต้คาง ก่อนนัดปรึกษาได้เลยค่ะ

เขียนและตรวจสอบโดย: นพ. อี ซองอุค (ศัลยแพทย์ตกแต่งผู้เชี่ยวชาญ) — ผู้อำนวยการ โรงพยาบาลศัลยกรรม และแผนกผิวมาอิน

※ เนื้อหานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อให้ข้อมูลเท่านั้น ไม่ได้ใช้แทนคำแนะนำ การวินิจฉัย หรือการรักษาทางการแพทย์ ผลลัพธ์อาจแตกต่างกันในแต่ละบุคคล และอาจเกิดผลข้างเคียงได้ กรุณาปรึกษาศัลยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญค่ะ

Leave a Comment

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *