ยกกระชับหน้าผากที่เกาหลี: ยกหน้าผากแบบส่องกล้อง ขั้นตอน 4 ขั้น

การปกป้องเส้นประสาทและหลอดเลือดในการผ่าตัดหน้าผากด้วยกล้องเอนโดสโคป

ยกกระชับหน้าผากแบบส่องกล้อง (ยกหน้าผากแบบส่องกล้อง / endoscopic forehead lift) คือการผ่าตัดที่กรีดแผลสั้นๆ หลังไรผม แล้วใช้กล้องขนาดเล็กช่วยเลาะ ยกหน้าผากและคิ้วขึ้น ก่อนยึดไว้กับกระดูกด้วยเอนโดไทน์หรือไหมค่ะ

ถ้าคุณกำลังหาข้อมูลเรื่องยกหน้าผากแบบส่องกล้อง ขั้นตอนจริงในห้องผ่าตัดเป็นอย่างไร กรีดตรงไหน เลาะอย่างไร และอะไรที่ช่วยให้หน้าผากอยู่ตำแหน่งใหม่ได้ บทความนี้ตอบคำถามเหล่านี้ทีละขั้นค่ะ

บทความนี้เน้นเฉพาะ 4 ขั้นตอนผ่าตัด คือ กรีด → เลาะ → ยกและยึด → เย็บปิดแผล ส่วนเรื่องตำแหน่งแผลเป็น การดูแลแผลหลังผ่าตัด และระยะเวลาที่ผลอยู่ได้ หมอแยกไว้ในบทความเฉพาะเรื่อง ซึ่งจะลิงก์ไว้ในแต่ละช่วงค่ะ

ยกกระชับหน้าผากแบบส่องกล้องคืออะไร?

ยกกระชับหน้าผากแบบส่องกล้องเป็นการผ่าตัดเพื่อแก้ปัญหาบริเวณใบหน้าส่วนบน ได้แก่ ริ้วรอยบนหน้าผากและหว่างคิ้ว คิ้วตก และคิ้วสองข้างไม่เท่ากัน จุดต่างจากการยกหน้าผากแบบเปิดคือ แพทย์ไม่ต้องกรีดแผลยาวบนหนังศีรษะ แต่ใช้แผลสั้นไม่กี่จุดหลังไรผม แล้วดูภาพจากกล้องบนจอขณะผ่าตัด จึงเห็นเส้นประสาท กล้ามเนื้อ และเส้นเลือดได้ชัดค่ะ

เพราะแผลสั้นและซ่อนอยู่ในเส้นผม การผ่าตัดวิธีนี้จึงมักเหลือร่องรอยน้อยและฟื้นตัวเร็วกว่าแบบเปิด เป้าหมายคือทำให้คิ้วกลับไปอยู่ในตำแหน่งที่ดูสดใส แววตาดูเปิดขึ้น และลดภาพลักษณ์ที่ดูง่วง ดูเหนื่อย หรือดูดุโดยไม่ตั้งใจค่ะ

ยกกระชับหน้าผากกับการลดขนาดหน้าผาก (ลดขนาดหน้าผาก) เป็นคนละการผ่าตัดกันนะคะ การลดขนาดหน้าผากคือการเลื่อนไรผมลงมาเพื่อให้หน้าผากสั้นลง ส่วนการยกกระชับหน้าผากคือการยกเนื้อเยื่อหน้าผากและคิ้วที่หย่อนลงให้กลับขึ้นไปค่ะ

ข้อมูลพื้นฐานเรื่องการยกคิ้วและหน้าผากจากสมาคมศัลยแพทย์ตกแต่งแห่งสหรัฐอเมริกา อ่านเพิ่มเติมได้ที่ American Society of Plastic Surgeons (ASPS) ค่ะ

ยกกระชับหน้าผากเหมาะกับใคร?

คนที่มักได้ประโยชน์จากการยกกระชับหน้าผากแบบส่องกล้อง ได้แก่

  • มีริ้วรอยบนหน้าผากหรือหว่างคิ้วที่ลึกขึ้นตามวัย
  • ชอบขมวดคิ้วจนเป็นนิสัย หน้าดูเครียดตลอดเวลา
  • เปลือกตาดูบวม หนังตาบนดูหนาและหนัก
  • ระยะห่างระหว่างตากับคิ้วแคบ
  • หนังตาตกและคิ้วตกจนบังการมองเห็น อยากแก้ให้ตาเปิดขึ้น
  • คิ้วสองข้างสูงต่ำไม่เท่ากัน
  • อยากแก้ภาพลักษณ์ที่ดูดุหรือดูอึดอัด

ในตำราศัลยกรรมตกแต่ง ผู้ที่เหมาะกับวิธีส่องกล้องเป็นพิเศษคือคนที่หน้าผากค่อนข้างแบน ไรผมไม่สูงและไม่ร่น และผิวหน้าผากไม่หย่อนมากเกินไป ถ้าไรผมสูงอยู่แล้ว การยกหน้าผากขึ้นอาจทำให้หน้าผากดูยาวขึ้นอีก แพทย์จึงอาจเลือกวิธีอื่นที่เหมาะกว่าค่ะ

หลายคนยังแยกไม่ออกว่าปัญหาของตัวเองมาจากหนังตาหย่อนหรือคิ้วตก ลองอ่านวิธีสังเกตง่ายๆ ใน ตัดหนังตาบน หรือ ยกคิ้ว ดูอย่างไร ก่อนมาปรึกษาได้ค่ะ

ยกหน้าผากแบบส่องกล้อง ขั้นตอนผ่าตัดทีละขั้น

ภาพรวมของการผ่าตัดมี 4 ขั้นหลัก แต่ละขั้นมีรายละเอียดที่ส่งผลต่อความเป็นธรรมชาติและความปลอดภัย หมอจะอธิบายเป็นภาษาง่ายๆ ทีละขั้นค่ะ

ยกหน้าผากแบบส่องกล้อง ขั้นตอน 4 ขั้น: กรีดแผลหลังไรผม เลาะผ่านกล้อง ยกหน้าผาก และเย็บปิดแผล

  1. กรีดแผลสั้นหลังไรผม ประมาณ 3–5 จุด จุดละราว 1 ซม.
  2. เลาะเนื้อเยื่อโดยดูผ่านกล้อง HD ตรวจหาเส้นประสาทและเส้นเลือดตลอดการเลาะ
  3. ยกหน้าผากทั้งแผ่นขึ้น แล้วยึดกับกระดูกด้วยไหมหรือเอนโดไทน์
  4. เย็บปิดแผล และตรวจความสมมาตรของคิ้วก่อนจบการผ่าตัด

ขั้นที่ 1: วางแผนและกรีดแผลสั้นหลังไรผม

ก่อนผ่าตัด แพทย์จะวาดเส้นบนหนังศีรษะเพื่อวางตำแหน่งแผล และทำเครื่องหมายแนวเส้นประสาทรับความรู้สึกเหนือเบ้าตา (supraorbital nerve) กับเส้นประสาทเหนือหัวตา (supratrochlear nerve) ไว้ล่วงหน้า เส้นประสาทกลุ่มนี้ทำหน้าที่รับความรู้สึกของหน้าผากและหนังศีรษะ การรู้ตำแหน่งก่อนลงมือจึงช่วยลดโอกาสกระทบเส้นประสาทค่ะ

ที่มาอิน หมอกรีดแผลยาวประมาณ 1 ซม. ราว 3–5 จุดหลังไรผมด้านใน แผลทั้งหมดจึงอยู่ในเส้นผม ไม่ได้อยู่บนผิวหน้าผาก

ส่วนตำแหน่งที่ตำราศัลยกรรมอธิบายเป็นแนวทั่วไป มีแผลแนวตั้งยาวราว 1 ซม. หลังไรผม ตรงแนวเหนือกึ่งกลางรูม่านตาทั้งสองข้าง และตามตำราศัลยกรรม แผลด้านข้างขมับมักอยู่หลังไรผมราว 2 ซม. เป็นแผลโค้งยาวราว 2 ซม. ทั้งนี้จำนวนและตำแหน่งจริงของแต่ละคนจะปรับตามรูปหน้าและปัญหาที่ต้องการแก้ค่ะ

ถ้าอยากรู้ว่าแผลจะมองเห็นแค่ไหนหลังหายดี อ่านต่อได้ที่ แผลเป็นจากการยกหน้าผากอยู่ตรงไหน ค่ะ

ขั้นที่ 2: เลาะใต้เยื่อหุ้มกระดูกโดยดูผ่านกล้อง

ขั้นนี้คือหัวใจของการผ่าตัด แพทย์สอดกล้องขนาดเล็กและเครื่องมือผ่านแผลหลังไรผม แล้วเลาะเนื้อเยื่อหน้าผากให้หลุดจากกระดูก เพื่อให้ยกขึ้นได้ทั้งแผ่น

  • บริเวณกลางหน้าผาก ส่วนใหญ่เลาะในชั้นใต้เยื่อหุ้มกระดูก (subperiosteal) ซึ่งเป็นชั้นที่ศัลยแพทย์ส่วนมากเลือกใช้ ข้อดีตามตำราคือเส้นเลือดที่เลี้ยงหน้าผากยังติดอยู่กับแผ่นเนื้อเยื่อที่ยกขึ้น ผิวหน้าผากจึงได้รับเลือดไปเลี้ยงอย่างเต็มที่
  • ใกล้ขอบเบ้าตา แพทย์จะเลาะโดยดูภาพจากกล้องตลอด เพราะเป็นจุดที่เส้นประสาทเหนือเบ้าตาโผล่ออกมา การเห็นชัดช่วยให้เลาะได้แม่นและไม่กระทบเส้นประสาท
  • บริเวณขมับ เลาะบนผิวพังผืดชั้นลึกของขมับ (deep temporal fascia) และใช้เส้นเลือดดำที่เป็นจุดสังเกต (sentinel vein) เป็นเครื่องบอกว่าแขนงเส้นประสาทที่ควบคุมการยกคิ้วอยู่ใกล้ตรงไหน

มาอินใช้กล้อง HD ตรวจหาเส้นประสาท กล้ามเนื้อ และเส้นเลือดก่อนเลาะทุกจุด และเลาะกว้างตั้งแต่ขมับ เหนือคิ้ว ไปจนถึงหว่างคิ้ว เพราะในการยกหน้าผาก ขอบเขตการเลาะมีผลมากต่อแรงยกที่ได้ค่ะ

ทำไมต้อง «ปลดจุดยึด» ด้วย? เนื้อเยื่อหน้าผากไม่ได้แค่วางอยู่บนกระดูก แต่มีจุดที่ยึดแน่นเหมือนหมุดตรึงไว้ ถ้าไม่ปลดจุดเหล่านี้ คิ้วจะขยับขึ้นได้น้อย ตามตำรา จุดที่ต้องปลดมีดังนี้

  • แนวยึดแน่นบริเวณขมับ (zone of fixation) ซึ่งต้องปลดลงไปจนถึงระดับขอบเบ้าตาด้านบน โดยไล่จากด้านนอกเข้าหาด้านใน
  • เอ็นยึดเนื้อเยื่อเหนือหางคิ้วบริเวณขอบเบ้าตาด้านนอก
  • แนวที่เยื่อหุ้มกระดูกยึดแน่นตามขอบเบ้าตา (arcus marginalis) ซึ่งตำราระบุว่าต้องปลดจึงยกได้ผลจริง

จัดการกล้ามเนื้อหว่างคิ้ว กล้ามเนื้อที่ใช้ขมวดคิ้วมีหลายมัด ได้แก่ กล้ามเนื้อย่นคิ้ว (corrugator) กล้ามเนื้อที่ดึงคิ้วลง (depressor supercilii) และกล้ามเนื้อบนสันจมูก (procerus) กล้ามเนื้อเหล่านี้ทำให้เกิดริ้วรอยหว่างคิ้วและดึงคิ้วลงทุกครั้งที่ขมวด

  • แพทย์จะตัดบางส่วนหรือทำให้กล้ามเนื้อกลุ่มนี้อ่อนแรงลงตามความจำเป็น เพื่อให้คิ้วขยับขึ้นได้อย่างเป็นธรรมชาติ ปรับตำแหน่งและมุมของคิ้ว และช่วยป้องกันริ้วรอยแนวตั้งและแนวนอนที่หว่างคิ้ว
  • เส้นประสาทเหนือหัวตาวิ่งผ่านกล้ามเนื้อย่นคิ้ว ตำราจึงเน้นให้เลาะแยกแขนงเส้นประสาทเก็บไว้ก่อนตัดกล้ามเนื้อ
  • ที่มาอินยังตัดกล้ามเนื้อรอบดวงตาบางส่วนในรายที่จำเป็น เพื่อช่วยให้หางตาที่ตกดูยกขึ้น
  • เพื่อไม่ให้คิ้วด้านในยกสูงเกินจนดู «ตกใจ» ตำราแนะนำให้เหลือจุดยึดด้านในไว้บางส่วน หรือเหลือแนวเยื่อหุ้มกระดูกตรงกลางหน้าผากไว้ค่ะ

ขั้นที่ 3: ยกหน้าผากและยึดกับกระดูก

เมื่อเนื้อเยื่อหลุดจากจุดยึดเดิมแล้ว แพทย์จะยกหน้าผากทั้งแผ่นขึ้นไปในทิศทางที่วางแผนไว้ แล้วยึดกับกระดูกด้วยไหมหรือเอนโดไทน์ เพื่อให้เนื้อเยื่อติดอยู่ในตำแหน่งใหม่ระหว่างที่แผลด้านในสมานตัว รายละเอียดของวิธียึดแต่ละแบบ อธิบายไว้ในหัวข้อถัดไปค่ะ

ขั้นที่ 4: เย็บปิดแผลและตรวจความสมมาตร

ก่อนเย็บปิดแผล ตำราศัลยกรรมอธิบายว่าแพทย์จะจัดให้ผู้ป่วยอยู่ในท่านั่งขณะยังอยู่ภายใต้ยาสลบ เพื่อดูตำแหน่งคิ้วสุดท้ายและเทียบความสมมาตรสองข้าง เพราะท่านอนกับท่านั่งทำให้เนื้อเยื่อใบหน้าอยู่ต่างกัน เมื่อเห็นว่าสมดุลแล้วจึงเย็บปิดแผลหลังไรผมค่ะ

อ่านภาพรวมของบริการได้ที่ ยกกระชับหน้าผากแบบส่องกล้องที่มาอิน ค่ะ

ยึดหน้าผากด้วยอะไร? เอนโดไทน์ ไหม และการเจาะอุโมงค์กระดูก

คำถามที่หมอได้รับบ่อยคือ «ยกขึ้นแล้วอะไรทำให้มันไม่ตกลงมา» คำตอบคือการยึด (fixation) ตำราศัลยกรรมอธิบายว่ามีหลายวิธี ทั้งหมดมีเป้าหมายเดียวกัน คือยึดแผ่นเนื้อเยื่อที่ยกขึ้นไว้กับกะโหลกศีรษะ ที่มาอินใช้เอนโดไทน์ (ENDOTINE) ซึ่งผ่านการรับรองความปลอดภัยจาก FDA สหรัฐฯ และ KFDA เกาหลี ร่วมกับการเจาะอุโมงค์กระดูก (Bone Tunneling) ค่ะ

ยกหน้าผากแบบส่องกล้อง ขั้นตอนการยึด: อุปกรณ์เอนโดไทน์ และการใช้เข็มกับไหมเจาะอุโมงค์กระดูก

วิธียึด ทำงานอย่างไร มักใช้ตรงไหน หมายเหตุ
เอนโดไทน์ (Endotine) อุปกรณ์ยึดขนาดเล็กแบบสลายตัวได้ ใช้จับเนื้อเยื่อที่ยกขึ้นให้ติดกับกระดูก แผลหลังไรผมด้านหน้า แนวเหนือกึ่งกลางตา เป็นอุปกรณ์ชนิดสลายตัวได้
ไหมผ่านอุโมงค์กระดูก (Bone tunneling) เจาะช่องเล็กๆ ที่ผิวกระดูกด้านนอก แล้วร้อยไหมผ่านช่องเพื่อยึดเนื้อเยื่อ แผลหลังไรผมด้านหน้า ใช้เพียงไหม ไม่ต้องใช้อุปกรณ์ยึดเพิ่ม
ไหมยึดพังผืดขมับ เย็บพังผืดชั้นตื้นของขมับเข้ากับพังผืดชั้นลึก ด้วยไหมชนิดไม่ละลาย ดึงไปทางด้านบนและด้านนอก แผลบริเวณขมับ ช่วยยกหางคิ้วและหางตา
สกรูไทเทเนียมขนาดเล็ก ใช้สกรูขนาดเล็กเป็นหลักยึดเนื้อเยื่อกับกระดูก แผลหลังไรผมด้านหน้า เป็นอีกทางเลือกที่มีในตำรา

ตำรายังระบุว่า เมื่อศัลยแพทย์ใช้การยึดแบบถาวรได้ดีขึ้น ปัญหาคิ้วกลับมาตกซ้ำก็ลดลงตามไปด้วย การเลือกวิธียึดจึงสำคัญไม่น้อยกว่าการเลาะค่ะ ส่วนผลอยู่ได้กี่ปี ขึ้นกับหลายปัจจัย อ่านรายละเอียดได้ที่ ผลยกคิ้วอยู่ได้นานแค่ไหน ค่ะ

หลังยกกระชับหน้าผากพักฟื้นกี่วัน?

หลังผ่าตัดอาจมีอาการบวม ช้ำ และรู้สึกตึงบ้าง ซึ่งมักดีขึ้นภายในไม่กี่สัปดาห์ ผู้ป่วยส่วนใหญ่กลับไปใช้ชีวิตประจำวันได้ภายใน 1–2 สัปดาห์ แต่ควรงดออกกำลังกายหนักและยกของหนักไปอีกหลายสัปดาห์ค่ะ

ตามตำราศัลยกรรม การผ่าตัดหน้าผากที่มีขอบเขตกว้างอย่างวิธีส่องกล้อง อาจต้องปิดแผลด้วยผ้าพันและใส่สายระบายราว 24 ชั่วโมง และตามตำราทั่วไปจะตัดไหมบนหนังศีรษะใน 7–10 วัน

สำหรับคนที่บินมาผ่าตัดที่เกาหลี ควรคุยกับทีมแพทย์ตั้งแต่ตอนวางแผนว่าวันตัดไหมจะตรงกับช่วงไหนของทริป เพื่อจัดวันเดินทางกลับได้เหมาะสมค่ะ ส่วนวิธีดูแลแผลหนังศีรษะ การสระผม และการประคบเย็น อ่านได้ที่ การดูแลแผลหนังศีรษะหลังยกกระชับหน้าผาก ค่ะ

ความเสี่ยงและข้อควรระวังของการยกหน้าผากแบบส่องกล้อง

แม้แผลจะเล็ก แต่ยกกระชับหน้าผากแบบส่องกล้องก็ยังเป็นการผ่าตัด ตำราศัลยกรรมรายงานภาวะแทรกซ้อนที่ควรรู้ไว้ดังนี้

  • อาการชาหรือรู้สึกแปลกๆ ที่หน้าผากและหนังศีรษะชั่วคราว จากการที่เส้นประสาทเหนือเบ้าตาหรือเหนือหัวตาถูกกระทบ
  • ผมบางเฉพาะจุดบริเวณแผล
  • คิ้วสองข้างไม่สมมาตร
  • เลือดคั่งบริเวณหว่างคิ้ว
  • เส้นประสาทที่ควบคุมการยกคิ้วอ่อนแรงชั่วคราว
  • ในกรณีที่พบได้น้อยมาก มีรายงานเลือดออกในกะโหลกศีรษะที่เกี่ยวข้องกับการยึดแบบเจาะอุโมงค์กระดูก

ตำราอธิบายว่าความเสี่ยงด้านเส้นประสาทลดลงได้ด้วยการวางตำแหน่งแผลให้เหมาะสม การจับเนื้อเยื่ออย่างนุ่มนวล และการใช้กล้องช่วยดึงเนื้อเยื่ออย่างระมัดระวัง นี่คือเหตุผลที่มาอินให้ความสำคัญกับการตรวจหาเส้นประสาทและเส้นเลือดผ่านกล้อง HD ก่อนเลาะค่ะ

ข้อจำกัดของวิธีส่องกล้องที่ตำราพูดถึงอย่างตรงไปตรงมา คือ ต้องอาศัยความชำนาญในการใช้กล้อง คิ้วด้านในอาจถูกยกสูงหรือห่างกันเกินไปหากวางแผนไม่ดี และการยึดให้อยู่ตัวยังมีความไม่แน่นอนบางส่วน ผลลัพธ์จึงแตกต่างกันในแต่ละคน ควรปรึกษาศัลยแพทย์เพื่อประเมินโครงหน้าก่อนตัดสินใจค่ะ

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับยกกระชับหน้าผากแบบส่องกล้อง

ยกหน้าผากแบบส่องกล้อง ขั้นตอนใช้เวลานานแค่ไหน?

เวลาผ่าตัดขึ้นอยู่กับขอบเขตการเลาะและว่าทำร่วมกับการผ่าตัดอื่นหรือไม่ แพทย์จะแจ้งเวลาโดยประมาณหลังตรวจประเมินค่ะ มีรายงานการศึกษาหนึ่งที่ผ่าตัดในชั้นใต้เยื่อหุ้มกระดูกใช้เวลาราว 15–30 นาที แต่เป็นตัวเลขของรายงานนั้น ไม่ใช่ค่ามาตรฐานสำหรับทุกคน

ยกกระชับหน้าผากแบบส่องกล้องต้องกรีดกี่จุด?

ที่มาอินกรีดราว 3–5 จุด จุดละประมาณ 1 ซม. หลังไรผมด้านในค่ะ จำนวนจริงขึ้นกับแผนการผ่าตัดของแต่ละคน รายละเอียดเรื่องแผลเป็นดูได้ในบทความเรื่องแผลด้านบนค่ะ

เอนโดไทน์ (Endotine) คืออะไร ต้องเอาออกไหม?

เอนโดไทน์คืออุปกรณ์ยึดขนาดเล็กชนิดสลายตัวได้ ทำหน้าที่ยึดหน้าผากที่ยกขึ้นให้ติดกับกระดูกระหว่างที่เนื้อเยื่อสมานตัว เพราะเป็นชนิดสลายตัวได้ โดยทั่วไปจึงไม่ต้องผ่าตัดเอาออกค่ะ

ทำไมต้องตัดกล้ามเนื้อหว่างคิ้วด้วย?

เพื่อลดแรงที่ดึงคิ้วลงและลดริ้วรอยหว่างคิ้วค่ะ กล้ามเนื้อย่นคิ้วและกล้ามเนื้อบนสันจมูกทำให้เกิดรอยขมวด แพทย์จึงตัดบางส่วนหรือทำให้อ่อนแรงลงตามความจำเป็น ไม่ได้ทำเหมือนกันทุกคน

หลังผ่าตัดกี่วันถึงกลับไปใช้ชีวิตปกติได้?

ส่วนใหญ่กลับไปทำกิจวัตรประจำวันได้ภายใน 1–2 สัปดาห์ค่ะ แต่ควรงดออกกำลังกายหนักต่ออีกหลายสัปดาห์ และทำตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัด

ปรึกษายกกระชับหน้าผากกับทีมภาษาไทยของมาอิน

การผ่าตัดจะได้ผลดีแค่ไหน ขึ้นกับการตรวจโครงหน้า ตำแหน่งคิ้ว ไรผม และกล้ามเนื้อหว่างคิ้วของแต่ละคนก่อนวางแผน หมอแนะนำให้ส่งรูปหน้าตรงและด้านข้างมาให้ทีมแพทย์ประเมินก่อนเดินทางค่ะ

ทักแชทเข้ามาปรึกษาผ่าน LINE: @339fwnst หรือโทรหาล่ามภาษาไทย +82-10-6864-1175 เพื่อรับราคาเฉพาะบุคคลค่ะ

เขียนและตรวจทานโดย: นพ. อี ซองอุค ผู้อำนวยการ ศัลยแพทย์ตกแต่งผู้เชี่ยวชาญ · โรงพยาบาลศัลยกรรม และแผนกผิวมาอิน

※ เนื้อหานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อให้ข้อมูลเท่านั้น ไม่ได้ใช้แทนคำแนะนำ การวินิจฉัย หรือการรักษาทางการแพทย์ ผลลัพธ์อาจแตกต่างกันในแต่ละบุคคล และอาจเกิดผลข้างเคียงได้ กรุณาปรึกษาศัลยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญค่ะ

Leave a Comment

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *