ข้อควรระวังหลังดึงคอ: ห้ามอะไรบ้าง ตั้งแต่ 3 วันถึง 6 เดือน

ข้อควรระวังหลังดึงคอ (neck lift) โรงพยาบาลศัลยกรรมมาอิน

ข้อควรระวังหลังดึงคอ คือรายการสิ่งที่ห้ามทำและวิธีดูแลตัวเองหลังผ่าตัดดึงคอ (neck lift) แบบเปิดแผลหลังหูและใต้คาง ตั้งแต่ 3 วันแรกจนถึง 6 เดือน เพื่อลดเลือดออก ลดการติดเชื้อ และให้ไหมที่เย็บกล้ามเนื้อยึดติดได้ดีค่ะ

ถ้าจำได้แค่ 5 ข้อ ให้จำตามช่วงเวลานี้ค่ะ

  • 3 วันแรก (นับรวมวันผ่าตัด): ประคบเย็นเท่านั้น และนอนให้ศีรษะสูงกว่าหัวใจ
  • 1–2 สัปดาห์: ใส่ผ้ารัดคาง 24 ชั่วโมง ถอดได้แค่ตอนกินข้าวและแปรงฟัน
  • 1 เดือน: งดแอลกอฮอล์ บุหรี่ ซาวน่า การนวด และการออกกำลังกายหนัก
  • 3 เดือน: เลี่ยงการเงยหน้าไปด้านหลังสุด 90 องศานาน ๆ
  • 6 เดือน: งดอัลเทอร่า (Ulthera) และเลเซอร์อัลตราซาวด์บริเวณใต้คาง

บทความนี้เรียบเรียงจากใบแนะนำหลังผ่าตัดดึงคอที่โรงพยาบาลศัลยกรรมมาอินให้คนไข้จริง แล้วเพิ่มคำอธิบายจากตำราศัลยกรรมตกแต่งว่าแต่ละข้อห้ามมีไว้เพื่ออะไร เหมาะสำหรับเปิดดูระหว่างพักฟื้นที่เกาหลี และหลังบินกลับไทยแล้วค่ะ

ข้อควรระวังหลังดึงคอ ใช้กับการผ่าตัดแบบไหน?

ข้อควรระวังหลังดึงคอในบทความนี้ใช้กับการดึงคอแบบเปิดแผล 2 ตำแหน่ง คือแผลหลังใบหูและแผลเล็กใต้คาง ซึ่งส่วนใหญ่มีการเย็บรวบกล้ามเนื้อคอ (กล้ามเนื้อแผ่นบาง ๆ ที่อยู่ใต้ผิวหนังลำคอ) ด้วยไหมละลายร่วมด้วยค่ะ

เพราะมีทั้งแผลผิวหนัง สายระบายเลือด และไหมที่ยึดกล้ามเนื้อไว้ด้านใน ข้อห้ามจึงไม่ได้จบแค่สัปดาห์แรก บางข้อต้องทำต่อเนื่องถึง 3 หรือ 6 เดือน เพื่อให้เนื้อเยื่อด้านในติดกันแน่นก่อน

ดึงคอแบบเปิดแผลหลังหูและใต้คาง ต่างจากแบบมินิอย่างไร

ดึงคอแบบมินิใช้แผลสั้นกว่าและมีแผนดูแลคนละชุด หากคุณผ่าตัดแบบมินิ ให้อ่านการดูแลหลังดึงคอแบบมินิแทนค่ะ

ส่วนบทความนี้ตอบคำถามเดียวให้ชัดที่สุด คือ «หลังดึงคอห้ามทำอะไรบ้าง และต้องห้ามไปนานแค่ไหน» ระยะเวลาทุกข้อมาจากใบแนะนำของโรงพยาบาล แต่แพทย์อาจปรับให้เร็วหรือช้ากว่านี้ตามสภาพแผลของแต่ละคน

ตารางข้อห้ามหลังดึงคอ: 3 วัน · 1 สัปดาห์ · 1 เดือน · 3 เดือน · 6 เดือน

ตารางนี้คือหัวใจของข้อควรระวังหลังดึงคอ อ่านจากบนลงล่างตามวันที่นับจากวันผ่าตัดค่ะ

ช่วงเวลา ห้ามทำ / ต้องระวัง ทำได้ / ควรทำ
3 วันแรก (นับรวมวันผ่าตัด) ห้ามประคบอุ่น · ห้ามดึงหรือแกะสายระบายเลือดเอง ประคบเย็น · นอนศีรษะสูงกว่าหัวใจ · กินอาหารได้ตามปกติแต่เลี่ยงรสจัด · วันที่ 3 กลับมาโรงพยาบาลเพื่อถอดสายระบายและไหมห้ามเลือด
ถึง 1 สัปดาห์ ห้ามกินแอสไพรินและวิตามินอี · ห้ามให้แผลโดนน้ำจนกว่าจะตัดไหม (อาบน้ำได้เฉพาะช่วงล่างของร่างกาย) · ห้ามแต่งหน้าจนกว่าจะตัดไหม ใส่ผ้ารัดคาง 24 ชั่วโมง · ใส่คอนแทคเลนส์ได้ตั้งแต่วันรุ่งขึ้น · ตัดไหมวันที่ 7
ถึง 2 สัปดาห์ ห้ามรัดผ้ารัดคางแน่นเกินไป ใส่ผ้ารัดคาง 24 ชั่วโมงต่อเนื่อง 1–2 สัปดาห์ · ติดเทป 3M ใต้คางให้ครบ 2 สัปดาห์ · เริ่มเดินเบา ๆ ได้หลัง 1–2 สัปดาห์
ถึง 1 เดือน ห้ามดื่มแอลกอฮอล์และสูบบุหรี่ · ห้ามเข้าซาวน่า · ห้ามออกกำลังกายหนัก · ห้ามเอามือถูแผล · ห้ามนวดหรือกดบริเวณที่ผ่าตัด ใช้ชีวิตประจำวันได้ · ใส่ผ้ารัดคางอย่างน้อยวันละ 8 ชั่วโมงจนครบ 1 เดือน
ถึง 3 เดือน เลี่ยงการเงยหน้าไปด้านหลัง 90 องศานาน ๆ · ยังไม่ต้องทาเจลลดรอยแผลเป็น ครบ 3 เดือนหลังตัดไหมจึงเริ่มทาเจลลดรอยแผลเป็น
ถึง 6 เดือน งดอัลเทอร่าและเลเซอร์อัลตราซาวด์บริเวณใต้คาง ทาเจลลดรอยแผลเป็นต่อเนื่องอย่างน้อย 6 เดือน

ตารางนี้เน้นเฉพาะ «ข้อห้าม» หากอยากรู้ว่าแต่ละช่วงจะบวมแค่ไหนและกลับไปทำงานได้เมื่อไหร่ อ่านต่อได้ที่บทความดึงคอ พักฟื้นกี่วันค่ะ และหากต้องการแหล่งข้อมูลภาษาอังกฤษเพิ่มเติม ดูได้ที่หน้า American Society of Plastic Surgeons (ASPS) – neck lift recovery

3 วันแรกหลังดึงคอ: ประคบเย็น ท่านอน และสายระบาย

2–3 วันแรกเป็นช่วงที่บวมและช้ำมากขึ้นเรื่อย ๆ ถือเป็นเรื่องปกติค่ะ หลังจากนั้นจะค่อย ๆ ยุบลงในช่วง 2–4 สัปดาห์ ซึ่งเร็วหรือช้าต่างกันไปในแต่ละคน

ตำราศัลยกรรมตกแต่งรายงานว่าภาวะเลือดคั่งใต้ผิว (hematoma) หลังผ่าตัดดึงคอหรือดึงหน้าพบได้ตั้งแต่ราว 1% ขึ้นไป แตกต่างกันตามเทคนิคและงานวิจัย และแนะนำให้คุมความดันโลหิตไม่ให้สูง รวมถึงป้องกันอาการคลื่นไส้อาเจียนหลังผ่าตัด เพื่อลดความเสี่ยงนี้ค่ะ ข้อปฏิบัติในช่วง 3 วันแรกจึงเน้นเรื่องลดเลือดออกเป็นหลัก

ประคบเย็นถึงวันที่ 3 แล้วเปลี่ยนเป็นประคบอุ่น

  • ประคบเย็น: นับรวมวันผ่าตัด ประคบเย็นจนถึงวันที่ 3 โดยเก็บเจลประคบที่โรงพยาบาลให้ไว้ในช่องแช่แข็งก่อนใช้
  • ประคบอุ่น: ตั้งแต่วันที่ 4 เป็นต้นไป นำเจลประคบเข้าไมโครเวฟ 15–20 วินาที ห้ามอุ่นนานกว่านี้เพราะถุงอาจแตกได้
  • ทดสอบความร้อนที่หลังมือทุกครั้ง: ช่วงแรกผิวใต้คางจะชาชั่วคราว อาจไม่รู้สึกว่าร้อนเกินไป จึงเสี่ยงผิวไหม้โดยไม่รู้ตัว

นอนศีรษะสูงกว่าหัวใจ

หนุนหมอนให้ศีรษะสูงกว่าระดับหัวใจขณะนอน ช่วยให้ของเหลวไม่ไปคั่งที่หน้าและคอ อาหารกินได้ตามปกติ แต่ควรเลี่ยงอาหารรสจัดค่ะ

สายระบายเลือดและไหมห้ามเลือดถอดวันที่ 3

หากแพทย์ใส่สายระบายเลือด (ท่อเล็ก ๆ ที่ช่วยดึงเลือดและน้ำเหลืองออกจากแผล) จะนัดกลับมาถอดพร้อมไหมห้ามเลือดในวันที่ 3 หลังผ่าตัด ก่อนกลับโรงแรม แพทย์และพยาบาลจะสอนวิธีดูแลสายระบายให้ ระหว่างนี้ห้ามดึงหรือปรับสายเอง หลังถอดแล้วให้ทายาขี้ผึ้งปฏิชีวนะบาง ๆ บริเวณที่ถอดวันละ 1–2 ครั้งค่ะ

1 สัปดาห์ถึง 1 เดือน: ผ้ารัดคาง ดูแลแผล และไหมละลาย

ช่วงนี้แผลภายนอกเริ่มปิด แต่เนื้อเยื่อด้านในยังไม่แข็งแรง ข้อห้ามส่วนใหญ่จึงยังอยู่ครบจนถึงวันที่ 30 ค่ะ

ผ้ารัดคาง 24 ชั่วโมง 1–2 สัปดาห์ แล้ววันละ 8 ชั่วโมงจนครบเดือน

  • ใส่ผ้ารัดคางตลอด 24 ชั่วโมงในช่วง 1–2 สัปดาห์แรก ถอดได้ชั่วคราวเฉพาะตอนกินข้าวและแปรงฟัน
  • หลังจากนั้นแนะนำให้ใส่อย่างน้อยวันละ 8 ชั่วโมงต่อเนื่องจนครบ 1 เดือน
  • อย่ารัดแน่นเกินไป: ถ้ารัดแน่นมาก เลือดจะไปเลี้ยงผิวบริเวณนั้นได้น้อยลง จนเนื้อเยื่อเสียหายจากแรงกดได้ (pressure necrosis) แรงกดที่ปลอดภัยที่สุดคือแน่นสม่ำเสมอแต่ไม่อึดอัด

ตัดไหมวันที่ 7 เทปสีขาว และเทป 3M ใต้คาง 2 สัปดาห์

  • ตัดไหมเย็บผิวในวันที่ 7 หลังผ่าตัด แล้วแพทย์จะติดเทปสีขาว (Steri-Strip) ไว้ 2–3 วันก่อนลอกออก
  • จากนั้นติดเทป 3M สีเนื้อที่ใต้คางต่ออีก 2 สัปดาห์ ส่วนแผลหลังหูไม่ต้องติดเทป
  • หลังตัดไหม ให้ทายาขี้ผึ้งปฏิชีวนะ (mupirocin) ที่แผลหลังหูและใต้คาง 2–3 วัน โดยทาแล้วค่อยปิดเทป 3M ที่ใต้คาง
ข้อควรระวังหลังดึงคอ: ภาพวาดบริเวณหลังหูและใต้คางที่ต้องทายาขี้ผึ้งปฏิชีวนะหลังตัดไหม

หลังตัดไหม โรงพยาบาลจะทำคลื่นความถี่วิทยุ (RF) ช่วยฟื้นฟูให้รวม 2 ครั้ง โดยนัดล่วงหน้าก่อนมาค่ะ

ไหมละลายสีน้ำเงิน/ดำโผล่ ห้ามดึงเอง

ไหมละลายที่ใช้เย็บด้านใน (เช่น Vicryl หรือ PDS ซึ่งเป็นสีน้ำเงินหรือดำ) อาจเห็นเป็นเงาใต้ผิว หรือโผล่ออกมานิดหน่อยราว 1 เดือนหลังผ่าตัด เป็นอาการชั่วคราว และไหมจะถูกร่างกายดูดซึมเองภายในประมาณ 3 เดือนค่ะ

สิ่งสำคัญคือ ห้ามจับ แกะ หรือดึงไหมเด็ดขาด เพราะเสี่ยงติดเชื้อ อักเสบ และทำให้แผลแย่ลง ให้ติดต่อโรงพยาบาลทันที หากกลับไทยแล้วให้ถ่ายรูปส่งมาทาง LINE

ล้างหน้า อาบน้ำ คอนแทคเลนส์ แต่งหน้า ยา และแอลกอฮอล์

  • ล้างหน้า: ก่อนตัดไหม เช็ดหน้าอย่างระวังไม่ให้น้ำเข้าแผล
  • อาบน้ำ: ก่อนตัดไหม ถ้าเป็นไปได้ให้ล้างเฉพาะช่วงล่างของร่างกาย
  • ซาวน่า: งด 1 เดือนเพราะเสี่ยงติดเชื้อ
  • คอนแทคเลนส์: ใส่ได้ตั้งแต่วันรุ่งขึ้น
  • แต่งหน้า: ทำได้หลังตัดไหม
  • ยาที่ได้รับกลับบ้าน: เริ่มกินหลังมื้อแรกหลังผ่าตัด 30 นาที แล้วกินให้ตรงเวลา หากท้องเสียหรือมีอาการแพ้ให้ติดต่อโรงพยาบาล
  • แอสไพรินและวิตามินอี: งด 1 สัปดาห์หลังผ่าตัด เพราะทำให้เลือดออกง่าย
  • กรณีผ่าตัดต่อมน้ำลายร่วมด้วย: แปะแผ่นยาแก้เมารถ (scopolamine patch) ข้างเดียวต่อเนื่อง 1 สัปดาห์ แผ่นหนึ่งใช้ได้ 2–3 วัน
  • แอลกอฮอล์และบุหรี่: งด 1 เดือน เพราะทำให้เลือดออกง่าย แผลหายช้า และเสี่ยงติดเชื้อ

ตำราด้านการยกกระชับใบหน้าสรุปตรงกันว่า การงดแอลกอฮอล์ งดออกกำลังกาย ประคบเย็นสม่ำเสมอ และหยุดวิตามินบางชนิดที่ทำให้เลือดออกง่าย ช่วยลดความเสี่ยงเลือดคั่งได้ ซึ่งตรงกับเหตุผลที่โรงพยาบาลให้งดแอลกอฮอล์ 1 เดือนและงดวิตามินอี 1 สัปดาห์ค่ะ

1–6 เดือนหลังดึงคอ: ห้ามเงยหน้าสุด นวด และอัลเทอร่าใต้คาง

เมื่อผ่านเดือนแรก ชีวิตประจำวันเกือบกลับเป็นปกติแล้ว แต่ยังมีข้อควรระวังหลังดึงคออีก 3 ข้อที่ต้องทำต่อ คือเลี่ยงการเงยหน้าสุด ไม่นวดหรือกดใต้คางในเดือนแรก และงดอัลเทอร่าใต้คาง 6 เดือน

ทำไมห้ามเงยหน้า 90 องศานาน ๆ 3 เดือน

ระหว่างผ่าตัด แพทย์ใช้ไหมละลายเย็บรวบกล้ามเนื้อ platysma (กล้ามเนื้อแผ่นบางที่คลุมลำคอด้านหน้า) ให้กระชับขึ้น ไหมนี้ต้องใช้เวลาค่อย ๆ ละลายและให้เนื้อเยื่อยึดติดกันเอง การเงยหน้าไปด้านหลัง 90 องศานาน ๆ จะดึงบริเวณที่เย็บไว้ จึงควรเลี่ยงไป 3 เดือน เช่น ตอนสระผมที่ร้านหรือนั่งดูจอที่อยู่สูง

ผิวตึง ชา แข็ง เป็นก้อน — ปกติถึงเมื่อไหร่

  • รู้สึกผิวตึงหรือชา ๆ เป็นส่วนหนึ่งของการฟื้นตัวตามปกติ จะรู้สึกมากที่สุดช่วงเดือนที่ 1–2 แล้วค่อย ๆ ดีขึ้น
  • บริเวณใต้คางและลำคอจะค่อย ๆ แข็งขึ้นในช่วง 2 เดือน แล้วกลับมานุ่มเอง
  • อาจคลำเจอเป็นก้อนหรือผิวดูไม่เรียบชั่วคราว มักเริ่มดีขึ้นตั้งแต่ราว 3 เดือนเป็นต้นไป
  • ในเดือนแรกห้ามนวดหรือกดบริเวณที่ผ่าตัด แม้จะรู้สึกว่าแข็งก็ตาม

มุมปากยกไม่ขึ้นชั่วคราว

พบได้น้อยที่เส้นประสาทเล็ก ๆ บริเวณมุมปากถูกกระทบระหว่างผ่าตัด ทำให้ยิ้มแล้วมุมปากข้างหนึ่งยกไม่ขึ้น อาการนี้มักค่อย ๆ ดีขึ้นในช่วง 2–3 เดือน ไม่ต้องกังวลจนเกินไปค่ะ

ส่วนอัลเทอร่า (Ulthera) หรือเลเซอร์อัลตราซาวด์ที่บริเวณใต้คาง ให้งดไว้ 6 เดือนหลังผ่าตัด หากวางแผนทำหัตถการยกกระชับต่อ ควรแจ้งแพทย์ว่าเคยดึงคอมาก่อนทุกครั้ง

ดูแลแผลหลังดึงคอ: เริ่มทาครีมลดรอยแผลเป็นเมื่อไหร่?

การดูแลแผลหลังดึงคอในระยะยาวคือการทาเจลลดรอยแผลเป็น ให้เริ่มเมื่อครบ 3 เดือนหลังตัดไหม และทาต่อเนื่องอย่างน้อย 6 เดือนค่ะ เลือกใช้ Dermatix Ultra หรือ Contractubex เพียงอย่างใดอย่างหนึ่ง ไม่ต้องใช้ทั้งสองตัวพร้อมกัน

วิธีทาเจลลดรอยแผลเป็น 7 ขั้นตอน

  1. ล้างแผลเป็นให้สะอาด แล้วซับให้แห้งเบา ๆ
  2. ทาเฉพาะแผลที่ปิดสนิทแล้วเท่านั้น ถ้ายังมีแผลเปิดอยู่ให้รอก่อน
  3. บีบเจลปริมาณเท่าเม็ดถั่วก็พอ แล้วเกลี่ยเป็นชั้นบาง ๆ
  4. ทาบนแผลเป็นเบา ๆ คล้ายการนวด
  5. รอประมาณ 1–2 นาทีให้เจลแห้งสนิท
  6. ทาวันละ 2 ครั้ง เช้าและเย็น
  7. หลังทาแล้วอย่าถูหรือเกาบริเวณแผลเป็น

แสงแดดทำให้รอยแผลเป็นคล้ำขึ้นได้ ก่อนออกนอกบ้านจึงควรทาครีมกันแดดควบคู่เสมอ โดยเฉพาะอากาศแดดแรงที่ไทย หากระหว่างใช้มีอาการระคายเคืองหรือแพ้ ให้หยุดใช้ทันทีและสอบถามโรงพยาบาลค่ะ

อาการแบบไหนควรติดต่อแพทย์ทันที?

ระหว่างทำตามข้อควรระวังหลังดึงคอ หากพบอาการต่อไปนี้ อย่ารอให้หายเอง ให้ติดต่อโรงพยาบาลทันทีค่ะ

  • บริเวณผ่าตัดร้อนมากผิดปกติ หรือปวดต่อเนื่องไม่ลดลง
  • ไหมละลายโผล่พ้นผิวหนังออกมา
  • ท้องเสียหรือมีอาการแพ้หลังกินยาที่ได้รับกลับบ้าน
  • ระคายเคืองหรือแพ้หลังทาเจลลดรอยแผลเป็น

หลังกลับไทยแล้ว ช่องทางที่เร็วที่สุดคือทักแชทพร้อมแนบรูปแผลมาทาง LINE: @339fwnst หรือโทรหาล่ามภาษาไทยโดยตรงที่ +82-10-6864-1175 ส่วนรายละเอียดว่าอาการไหนปกติ อาการไหนอันตราย อ่านเพิ่มได้ที่ผลข้างเคียงปกติกับสัญญาณอันตรายหลังดึงคอ

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับข้อควรระวังหลังดึงคอ

หลังดึงคอห้ามอะไรบ้างในเดือนแรก?

เดือนแรกต้องงดแอลกอฮอล์ บุหรี่ ซาวน่า และการออกกำลังกายหนัก รวมถึงห้ามเอามือถูแผล ห้ามนวดหรือกดบริเวณที่ผ่าตัดค่ะ ทั้งหมดนี้เพื่อลดเลือดออกและการติดเชื้อ

หลังดึงคอต้องใส่ผ้ารัดคางนานแค่ไหน?

ใส่ 24 ชั่วโมงในช่วง 1–2 สัปดาห์แรก ถอดได้เฉพาะตอนกินข้าวและแปรงฟัน จากนั้นใส่อย่างน้อยวันละ 8 ชั่วโมงจนครบ 1 เดือน อย่ารัดแน่นจนอึดอัด เพราะเลือดจะไปเลี้ยงผิวไม่พอ

หลังดึงคอกี่วันถึงแต่งหน้าและอาบน้ำได้ตามปกติ?

แต่งหน้าได้หลังตัดไหมในวันที่ 7 ก่อนหน้านั้นให้อาบน้ำเฉพาะช่วงล่างของร่างกาย และระวังไม่ให้น้ำโดนแผลตอนล้างหน้าค่ะ

หลังดึงคอกลับไปออกกำลังกายได้เมื่อไหร่?

ใช้ชีวิตประจำวันได้ทันที เดินเบา ๆ ได้หลัง 1–2 สัปดาห์ ส่วนการออกกำลังกายหนักควรรอ 1 เดือนหลังผ่าตัด

กลับไทยแล้วถ้าไหมละลายโผล่ออกมาต้องทำอย่างไร?

อย่าจับหรือดึงไหมเอง ให้ถ่ายรูปแล้วส่งมาทาง LINE: @339fwnst ไหมชนิดนี้มักถูกร่างกายดูดซึมเองภายในประมาณ 3 เดือน แต่แพทย์ควรดูก่อนว่าต้องจัดการอย่างไรค่ะ

ปรึกษาทีมภาษาไทยของโรงพยาบาลศัลยกรรมมาอิน

การดูแลหลังผ่าตัดสำคัญไม่แพ้ตัวการผ่าตัดเอง ทีมภาษาไทยดูแลให้ทั้งระหว่างพักฟื้นที่เกาหลีและหลังกลับไทย ตั้งแต่นัดทำคลื่นความถี่วิทยุหลังตัดไหมไปจนถึงการสอบถามอาการผิดปกติ ดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่หน้าการผ่าตัดดึงคอที่โรงพยาบาลศัลยกรรมมาอินค่ะ

  • ทักแชทเข้ามาปรึกษาฟรีผ่าน LINE: @339fwnst เพื่อรับการประเมินและราคาเฉพาะบุคคล
  • ล่ามภาษาไทยโดยตรง: +82-10-6864-1175

※ เนื้อหานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อให้ข้อมูลเท่านั้น ไม่ได้ใช้แทนคำแนะนำ การวินิจฉัย หรือการรักษาทางการแพทย์ ผลลัพธ์อาจแตกต่างกันในแต่ละบุคคล และอาจเกิดผลข้างเคียงได้ กรุณาปรึกษาศัลยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญค่ะ

Leave a Comment

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *